تبلیغات
شمیم شیعه - حدیث وصایت
 
کدام دین را قبول دارید؟








تعداد مطالب :
تعداد نویسندگان :
آخرین بروز رسانی :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
بازدید کل :
آخرین بازدید :

 
 
نویسنده : شیعه
تاریخ : شنبه 24 فروردین 1392
نظرات
نصّ «حدیث وصایت» وبررسی سند آن

ابن عساكر در كتاب تاریخ مدینه دمشق در بخش احوال امام علی بن ابی طالب ( علیه السلام)می نویسد: ابوالقاسم بن سمرقندی از ابوالحسین نقور از عیسی بن علی، از ابوالقاسم بغوی از محمدبن حمید رازی از علی بن مجاهد، از محمدبن اسحاق، از شریك بن عبداللَّه، از ابی ربیعه ایادی، از ابن بریده از پدرش نقل كرده است. پیامبر فرمود:

«لكل نبیّ وصی و وارث و ان علیّاً وصیی و وارثی»؛ هر پیامبری وصیّ و وارثی دارد و علی، وصیّ و وارث من است.

ترجمه امام علی از تاریخ مدینه دمشق، ج 3، ص 5، ح 1031، تاریخ مدینه دمشق، ج 42، ص 392، دارالفكر، 1417 ه

بررسی صحت روایت:

احمدبن حنبل، و هیثمی و طبرانی، و ابن مغازلی، و خوارزمی و سبط ابن جوزی و جمع دیگر نیز این حدیث را نقل كرده اند. سند آن صحیح و در دلالت بر امامت و جانشینی علی ( علیه السلام ) از پیامبر ( صلی الله علیه وآله) صراحت دارد.

مجمع الزواید، ج 9، ص 114، مناقب احمدبن حنبل، ص 118، ح 174، معجم كبیر طبرانی، ج 6، ص 221، ح 6063، مناقب ابن مغازلی، ص 200، ح 238، چاپ اسلامیه تهران، مناقب خوارزمی، ص 112، ح 121، تذكرة الخواص، سبط ابن جوزی، ص 48، مؤسسة اهل البیت بیروت.

سبط ابن جوزی پس از نقل این حدیث می نویسد: «اگر گفته شود حدیث وصیت را ضعیف دانسته اند، جواب می دهیم حدیثی را كه ضعیف دانسته اند در سندش اسماعیل ابن زیاده وجود دارد كه دارقطنی درباره اش به بدی سخن گفته است. اما حدیثی كه ما از احمدبن حنبل از كتاب فضایل روایت كردیم، ابن زیاده، در سلسله سند آن نیست.»
سند حدیث را می توانید در تاریخ مدینه دمشق، ج 42، ص 392 ملاحظه كنید .تذكرة الخواص، ص 48

بنابراین رجال سند ابن عساكر همگی افرادی صالح و مورد تأییدند.

این حدیث را جلال الدین سیوطی و ابن جوزی از طرق دیگر نیز نقل كرده اند؛

برای نمونه:
علی بن عبیداللَّه زاغونی، از احمدبن محمد سمسار، از عیسی بن علی وزیر، از بغوی، از محمدبن حمیدرازی، از علی بن مجاهد، از محمدبن اسحاق، از شریك بن عبیداللَّه، از ابی ربیعه ایادی، از ابن بریده از پدرش، از رسول خدا )صلی الله علیه وآله ) نقل می كند:

«ان لكلّ نبی وصیّ و ان علیاً وصیّ و وارثی»؛ برای هر پیامبری جانشینی است. و جانشین و وارث من علی بن ابی طالب است.

الموضوعات، ابن جوزی، ج 1، ص 376، دارالفكر، 1403 ه" ؛ اللالی المصنوعه فی احادیث الموضوعه، سیوطی، ج 1، ص 358، دارالمعرفه بیروت.
ابن جوزی حدیث را از دو طریق نقل می كند و پس از نقل حدیث می نویسد :

اماالطریق الاول ففیه محمد بن حمید و قد كذبه ابو ذرعه و ابن واره.

در طریق اول محمد بن حمید رازی وجود دارد كه ابو زرعه و ابن واره او را تكذیب كرده اند. سیوطی نیز پس از نقل سخن ابن جوزی می افزاید: جوز قانی گفته در سند این حدیث علی بن مجاهد وجود دارد كه حدیث جعل می كرده است. و دانشمندان یاد شده ظاهرا به همین دلیل حدیث مذكور را در شمار احادیث موضوعه ذكر كرده و آن راساختگی دانسته اند.

اكنون ببینیم آیا حدیث یاد شده جعلی است و راویان آن افراد ضعیف و ناصالحی اند یا خیر؟

چنان كه بیان شد ابن جوزی در نخستین نقل به جز محمدبن حمید رازی، دیگر رجال حدیث را تأیید كرد و عیب حدیث از محمدبن حمید دانست. و سیوطی نیز علی بن مجاهد را نیز ضعیف دانسته است.

اما محمدبن حمید رازی: از رجال صحاح است و ابوداود و ترمذی و ابن ماجه و احمدبن حنبل و... روایات او را نقل كرده اند.
تهذیب الكمال، ج 16، ص 222-221.

احمدبن حنبل درباره او گفته است: «تا زمان حیات محمدبن حمید ری جایگاه دانش بود». محمدبن جمعه می گوید: «از محمدبن یحیی ذهلی درباره محمدبن حمید پرسیدم، گفت: مگر نمی بینی احادیث او را نقل می كنم.» و نیز می گوید: «در مجلس ابی بكر صاغانی بودم، از محمدبن حمید حدیث نقل كرد، گفتم: از ابن حمید حدیث نقل می كنی؟ گفت: چرا از او حدیث نقل نكنم در حالی كه احمدبن حنبل و یحیی بن معین از او حدیث نقل كرده اند.»
ابوبكربن ابی خیثمه می گوید: «از ابن معین درباره محمدبن حمید سؤال شد، گفت: ثقه است، ایرادی بر او نیست، راوی زرنگی است»
همان، ص 222
علی بن حسین بن جنید می گوید: از ابن معین شنیدم: «ابن حمید ثقه است.»
همان، ص 223.
ابوالعباس بن سعید می گوید: «از جعفربن ابی عثمان طیالسی شنیدم: ابن حمید ثقه است و ابن معین روایات او را نوشته است.»
همان، ص 223.
بنابراین شماری از بزرگان اهل سنّت ابن حمید را تأیید و برخی نیز او را تضعیف كرده اند و به نظر می رسد منشأ این تضعیف ها، شیعه بودن او است. در حالی كه طبق موازین علم رجال، تا وقتی كسی موثق باشد، پیروی از مذهبی خاص، برای او عیب نیست.
علی بن مجاهد: ترمذی و احمدبن حنبل روایات او را نقل كرده اند.
ابوداود می گوید: «از احمد بن حنبل درباره علی بن مجاهد سؤال شد، گفت: من احادیث او را می نویسم و ایرادی در او نمی بینم.» علی بن حسین بن حبّان می گوید: «در كتاب پدرم به خط خودش دیدم از یحیی بن معین نقل كرده بود: ایرادی بر علی بن مجاهد نمی بینم.» محمدبن حمید رازی از جریر نقل می كند كه گفته است: علی بن مجاهد نزد من ثقه است

تهذیب الكمال، ج 13، ص 393-392.
ابن حبان نیز نام او را در كتاب ثقات ذكر كرده است.

كتاب الثقات، ج 8، ص 459، تهذیب الكمال، ج 13، ص 393.

حال اگر دو نفر بی توجه به معیارهای علم رجال، چنین فردی را تضعیف كنند چه باید كرد؟ آیا باید سخن آنان را پذیرفت، یا سخن افرادی؛ مانند: امام احمد حنبل و ابن معین و ترمذی و ابن حبان و... را ؟

آری! حدیث یاد شده به لحاظ سند هیچ ایرادی ندارد؛ اما با مبانی اعتقادی اهل سنّت درباره خلافت مخالف است. و این موجب شده است حدیث مذكور را همانند ده ها حدیث صحیح دیگر آن را از احادیث ساختگی به شمار آورند.

ابوالقاسم طبرانی در معجم كبیر حدیث دیگری نقل كرده كه عبارت آن چنین است:

«فان وصیی و موضع سری و خیر من أترك بعدی و ینجز عدتی و یقضی دینی علی بن ابی طالب»؛ سپس درشرح آن نوشته است:
معجم كبیر طبرانی، ج 6، ص 221، دار احیاء التراث العربی، بیروت، 1405 ه"
قوله وصییّ یعنی انه اوصاه فی اهله لابالخلافة، و قوله خیر من أترك بعدی یعنی من اهل بیته ) صلی الله علیه وآله)

یعنی مقصود وصایت، و خلافت در میان اهل بیت می باشد.

همان.
در پاسخ طبرانی می توان گفت:

پیامبر اكرم (صلی الله علیه وآله ) در این حدیث به گونه مطلق علی را وصی و جانشین خود دانسته است. حدیث مطلق است و قیدی در آن وجود ندارد تا طبرانی علی علیه السلام، را فقط وصی پیامبر برای اهل بیت بداند و او هیچ قرینه و شاهدی، بر ادعایش ندارد. و اطلاق حدیث آن را نفی می كند؛ زیرا به صراحت بیان می كند كه علی (علیه السلام) مطلقاً وصیّ و جانشین پیامبر ( صلی الله علیه وآله ) است، زیرا حذف متعلّق افاد عموم می كند چنان كه در علم اصول ثابت شده است.

طبرانی می گوید: مقصود پیامبر از جمله «خیر من اترك بعدی» (علی بهترین كسی است كه پس از خود باقی می گذارم) این است كه علی میان اهل بیت آن حضرت بهترین كس است نه بین همه صحابه و مسلمانان! این توجیه طبرانی نیز هیچ قرینه و شاهدی ندارد، بلكه اطلاق حدیث، توجیه طبرانی را نفی می كند؛ چون پیامبر پس از خود علی را به گونه مطلق بهترین فرد جامعه اسلامی حتّی بین اهل بیت دانسته است.
افزون بر این نصوص فراوانی در كتاب خدا و سنت پیامبر وجود دارد كه دلالت دارند بر این پس از پیامبر )صلی الله علیه وآله ( هیچ یك ازآحاد امت اسلامی فضیلت اهل بیت آن حضرت را ندارند. بر این اساس وقتی علی ) علیه السلام ( میان اهل بیت پیامبر بهترین فرد باشد، بین صحابه و دیگر مسلمانان به طریق اولی بهترین فرد به شمار می آید.
«حمدی عبدالمجید السلفی» محقق معجم طبرانی، ذیل نسخه فاتح نوشته است:

«من أین لك هذا یا اباالقاسم، و الحدیث لیس بصحیح، و لو كان صحیحاً لم یقبل التأویل و هو بمعنی الخلافة، لا كما قلت انت.»؛ این تأویل را از كجا آورده ای ای ابالقاسم؟ (لقب طبرانی) این حدیث صحیح نیست، بر فرض حدیث صحیح باشد تأویل تو از آن درست نیست، بلكه حدیث به معنای خلافت است.
معجم كبیر، ج 6، ص 221.
این سخنان اعتراف آشكار به دلالت صریح حدیث مذكور خلافت امام علی )علیه السلام( پس از پیامبر اكرم است، و اما ادعای صحیح نبودن این حدیث پذیرفتنی نیست؛ زیرا شماری از سندهای این حدیث صحیح است.
احادیث و مدارك دیگر نیز وجود دارد كه حدیث وصیت را تأیید می كند. از جمله این كه حافظ هیثمی در مجمع الزواید از رسول خدا ( صلی الله علیه وآله ) نقل كرده است:
و نحن اهل بیت قد اعطانا اللَّه سبع خصال لم تعط لاحد قبلنا ولا تعطی أحداً بعدنا. أنا خاتم النبیین، و اكرم النبیین علی اللَّه، و احبّ المخلوقین الی اللَّه عزوجل و أنا ابوك، و وصیّی خیر الاوصیاء، و احبّهم الی اللَّه، و هو بعلك، و شهیدنا خیرالشهداء... .
مجمع الزواید، ج 9، ص 260، دارالفكر، 1414 ه" ، تاریخ مدینه دمشق، ج 42، ص 130، دارالفكر، 1417 ه"، معجم كبیر طبرانی، ج 3، ص 57، ح 2675، معجم اوسط، طبرانی، ج 6، ص 327، ح 6540.

حضرت محمد ( صلی الله علیه وآله ) به فاطمه زهرا (علیهماالسلام) فرمودند: ما خانواده ای هستیم كه خدا هفت ویژگی به ما داده است و پیش از ما به احدی داده نشده و پس از ما نیز به احدی داده نخواهد شد. من خاتم پیامبران و گرامی ترین آنان و محبوب ترین بندگان، نزد خدا هستم. و من پدر تو هستم. و وصیّ من بهترین اوصیاء و محبوب ترین آنان نزد خداوند است، و او شوهر تو است. و شهید ما بهترین شهداست....»
هیثمی پس از نقل این حدیث می نویسد: «طبرانی حدیث را در معجم كبیر و اوسط نقل كرده است، و در سلسله سند آن «هیثم بن حبیب» وجود دارد و ابوحاتم احادیث او را ناپسند دانسته است.»
پس به باور هیثمی تمام رجال حدیث جز «هیثم بن حبیب» معتمدند. اكنون به زندگی این راوی نظری می افكنیم تا حقیقت امر آشكار گردد.

هیثم بن حبیب صیرفی كوفی:
شماری از حافظان بزرگ حدیث؛ از جمله شعبه، ابوحنیفه نعمان بن ثابت و ابوعوانه و... احادیث او را نقل كرده اند. ابوداود طیالسی از ابی عوانه نقل می كند: «هنگامی كه خواستم به كوفه بروم از شعبه پرسیدم در آنجا ملازم و همراه چه كسی باشم؟ گفت: هیثم صیرفی.» ابوبكراثرم می گوید: شنیدم احمدبن حنبل، هیثم بن حبیب را ستایش می كرد و می گفت: چقدر احادیثش خوب است!»

اسحاق بن منصور از یحیی بن معین نقل می كند: هیثم بن حبیب صرّاف ثقه است.»

ابوزرعه گفته است: «در حدیث موثق است.»
تهذیب الكمال، ج 19، ص 337 و 338 و تقریب التهذیب، ج 2، ص 326.

ابوحاتم و ابن حجر گفته اند: «راستگو است.» ابن حبان نیز در كتاب ثقات از او نام برده است.

تهذیب الكمال، ج 19، ص 338-337، تقریب التهذیب، ج 2، ص 326، درالمعرفه، بیروت، 1395 ه" .
كتاب الثقات، ج 7، ص 576. ، دارالفكر.

حدیث مذكور نیز حدیثی صحیح است، اما چون به صراحت علی بن ابی طالب )علیه السلام( را وصیّ و جانشین پیامبر معرفی، و برای اهل بیت پیامبر فضایل بی نظیری ثابت كرده است حافظ هیثمی با متهم كردن یكی از رجال سند آن، (هیثم بن حبیب) كوشیده است این حدیث را جعلی نشان دهد.


مرتبط با: حدیث وصایت ,
می توانید دیدگاه خود را بنویسید
Foot Complaints یکشنبه 15 مرداد 1396 11:11 ب.ظ
As the admin of this site is working, no doubt very rapidly it will
be well-known, due to its quality contents.
Foot Pain شنبه 14 مرداد 1396 08:12 ب.ظ
Hey there just wanted to give you a brief heads up and let you know a few of the pictures aren't loading correctly.

I'm not sure why but I think its a linking issue. I've tried it in two different internet browsers and both
show the same results.
gabbyjuvenile4554.jimdo.com جمعه 13 مرداد 1396 11:56 ق.ظ
Yesterday, while I was at work, my cousin stole my iPad and tested to see if it can survive a forty foot drop,
just so she can be a youtube sensation. My iPad
is now broken and she has 83 views. I know this is entirely off topic but I had to share it with someone!
http://andraoktavec.wordpress.com/2015/06/27/contracted-toe-treatment جمعه 6 مرداد 1396 06:55 ب.ظ
Thanks for the auspicious writeup. It if truth
be told was a amusement account it. Look complex to more
delivered agreeable from you! However, how could we be in contact?
manicure دوشنبه 21 فروردین 1396 06:34 ب.ظ
Hurrah, that's what I was looking for, what a stuff!
existing here at this web site, thanks admin of this site.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
 
 
حقا که حقیقتا علی حق باشد
حق است علی ز حق که بر حق باشد
دیدیم خطی به دفتر لم یزلی
حق با علی و علی مع الحق باشد

شیعه